Prolaktin Yüksekliği (Hiperprolaktinemi) Nedir, Gebe Kalmaya Engel Midir?

Prolaktin, halk arasında süt hormonu olarak bilinir ve her iki cinste de hipofiz bezinden salgılanır. Prolaktin yüksekliği durumu hem kadınlarda hem de erkeklerde infertilite (kısırlık) ye neden olabilir.

Prolaktin, gebe kadınlarda meme dokusunun büyümesini  ve bebek doğduktan sonra, meme hücrelerinin süt salgılamasını sağlayan hormondur. Erkeklerde daha az miktarda prolaktin sentezlenir ve fizyolojik rolü yeterince anlaşılmamıştır. Testisler ve erkek cinsiyet hormonu olan testosteron üretimi üzerinde etkili olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur.

 

Prolaktin yüksekliğinin sebepleri nelerdir?

Prolaktin hormonunun düzeyi kan testi ile tespit edilmektedir. Prolaktin değerinin kandaki üst sınırı 29.92dur. Bu değerin üstü prolaktin yüksekliği olarak kabul edilmektedir. Normal prolaktin değerleri;

Hamile olmayan kadınlarda bu değer 2-29 ng arasında

Hamile olan kadınlarda 10-209 ng değerleri arasında

Erkeklerde ise 2-18 ng değerleri arasındadır.

Hiperprolaktinemi tanımlayan kesin bir prolaktin değeri olmamasına rağmen, her iki cinsiyet için normalin üstündeki herhangi bir değer sorun oluşturabilir.  Gebeliğin dışında mililitre başına 100 nanogramın üzerindeki bir değer çok yüksek olarak kabul edilir.

Hiperprolaktinemi,  Prolaktin salgılayan Prolaktinoma olarak adlandırılan küçük bir tümör nedeniyle gelişebilir. Bu tümörler genellikle iyi huyludur ve kadınlarda erkeklerden daha yaygındır.Bazen baş ağrısına ve görme sorunlarına neden olacak kadar büyüyebilir. Hipotroidizm  (guatr) olarak adlandırılan düşük tiroid hormonu üretimi de hiperprolaktinemiye neden olabilir. Diğer olası nedenler arasında prolaktin üretimini arttırabilen bazı ilaçlar, aşırı miktarda bitkisel çay tüketimi, stres, polikistik over sendromu,  böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları, akciğer kanseri, göğüs uçlarının aşırı uyarılması, hamilelik, aşırı protein tüketimi, uyuşturucu madde kullanımı sayılabilir.

Prolaktin Hormonu yüksekliğinin belirtileri nelerdir?

Bu hormonun kanda yüksek olmasıyla birlikte şu belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bunlar,

  • Hamilelik dışında memeden süt gelmesi,
  • Adet düzensizlikleri ya da hiç adet olmama,
  • Kısırlık,
  • Cinsel isteksizlik
  • Vajinada gözlenen kuruluk
  • Ereksiyon bozukluğu,
  • Erkekte meme büyümesi,
  • Erkeklerde kas kütlesi ve tüylerde azalış,
  • Erkeklerde iktidarsızlık ve kısırlık.

 

Prolaktin hormonunun yüksekliği gebe kalmaya engel midir?

KADIN

Prolaktin hormonunun yüksek düzeylerde olması gebe kalamama ve adet düzensizliklerinin en önemli sebeplerinden bir tanesidir. Yüksek prolaktin seviyesi, yumurtalık fonksiyonlarını bozarak, düşük östrojen üretimine neden olur. Bu durum yumurtlamaya engel olur. Son yapılan çalışmalar prolaktinin hafifçe artmasının bile yumurtlamayı durdurabileceğini göstermiştir. Çalışmalar aynı zamanda, yumurtlamanın olmadığı infertil kadınların %15’inde prolaktin yüksekliğinin sorumlu olduğunu göstermiştir.  Genel kadın popülasyonunda hiperprolaktineminin sıklığı bilinmemektedir. Çoğu kadın gebe kalma sorunuyla karşılaşıncaya kadar prolaktin yüksekliğine sahip olduklarından habersizdir.

ERKEK

Hiperprolaktinemi aynı zamanda erkeklerde de doğurganlık sorunlarından sorumludur, ancak bu durum erkeklerde kadınlardan daha sık teşhis edilir. İnfertilite  veya cinsel işlev bozuklukları nedeniyle doktora başvuran her 10.000 erkekten birinde prolaktin yüksekliği saptanmıştır.Erkeklerde Hiperprolaktinemi semen hacminde azalma ve düşük sperm sayısı gibi kısırlık ile ilgili bazı anormalliklere neden olabilir. Aynı zamanda erektil disfonksiyon (sertleşme problemi) ya da libido azalması (cinsel isteksizlik) yapabilir. Prolaktinin küçük miktarda testosteronu üretimini arttırdığı düşünülse de , yüksek seviyeler üretimi baskılar.

 

Prolaktin yüksekliği nasıl düşürülür?

Prolaktin düzeyinin yükselmesine sebep olan durumlara yönelik olarak bir tedavi yöntemi seçilmektedir.  Eğer tümöral bir durum varsa durumun uygunluğuna göre cerrahi uygulama ya da  prolaktin seviyesini düşüren ilaçlar kullanılabilmektedir. İlaç ve cerrahi müdahale prolaktin düzeyini düşürmüyorsa eğer o zaman radyasyon tedavisi yoluna gidilmektedir. Farklı tedavi yöntemleri tamamen hastanın prolaktin seviyesini yükselten sebebe yönelik olarak değişmektedir.